Herkomst

Wij zijn allemaal opgegroeid met de traditie van oliebollen bakken en eten met oud en nieuw. Maar waar komt die traditie eigenlijk vandaan? Een speurtocht op internet levert mooie en logische verklaringen op. De vier meest gebezigde gaan uit van geloof, feest, honger en charitas.Meid_met_oliebollen,_door_Aelbert_Cuyp

Een mooie/ leuke verklaring (die uit het geloof) is dat de bataven en de friezen tussen 26 december en 6 januari voedsel van vette deegwaren aan de Germaanse godin Perchta offerden, zodat het zwaard van deze godin zou uitglijden op hun buiken, als zij deze als straf zou proberen open te snijden. Klinkt leuk maar niet erg nuchter. Logischer lijkt het dat met de “oliekoecken” het einde van de vastentijd werd gevierd, feest dus.

Ook een logische verklaring is dat in de winter alle verse ingrediënten voor het eten op waren (de verklaring uit de hoger) en veel kasteelheren houdbare ingrediënten opsloegen: olie en deeg dus. Daarvan werden dus oliekoecken gebakken.

De charitas verklaring is dat dezelfde kasteelheren de oliebollen aan de armen uitdeelden in ruil voor een gelukwens van deze arme sloebers. Dit liep echter al snel uit de hand omdat veel zwervers en sloebers ineens iedereen van harte geluk gingen wensen om zo aan een voedzaam maaltje te komen.

Verder zijn er nog verklaringen die teruggrijpen op het het beleg van Haarlem, er van uitgaan dat de oliebollen van Portugese oorsprong zijn of de olie in de oliebol zou verwijzen naar een eeuwig brandende lamp in de tempel van Jeruzalem.

Van oliekoeck naar oliebol

Oliekoecken stammen kennen we al sinds ongeveer 1500. Maar dat waren nog geen oliebollen.  Pas veel later, in de zeventiende eeuw, werd de koeck een bol. Door de goede handelscontacten kwam er veel meer olie beschikbaar, o.a. uit pPortugal Hierdoor kreeg de koeck, letterlijk, de ruimte uit te groeien tot een bol.

Een ander leuke weetje: er bestaat geen woord in een andere taal voor “onze” oliebol.

En nu….Oliebol

Wij bakken onze oliebollen altijd pas op 31 december en dan wel in de voortuin. Iedereen die langskomt krijgt van ons één of meer oliebollen, krentenbollen en/of appelflappen. Gewoon als gift om het jaar uit te luiden. Mooi is om te merken dat veel straat/wijkgenoten iets terug doen door een klein cadeautje terug te geven. Kortom gezelligheid!!

Het recept:

oliekoeck receptHet oudst bekende recept stamt uit 1667 en stond in het kookboek “de verstandige kock”. Maar dat is eigenlijk nog steeds een oliekoeck. Onderstaand een traditioneel recept voor het zelf maken van oliebollen. Maar je kunt natuurlijk ook een van de oliebollenmixen uit de supermarkt als basis gebruiken.

Ingrediënten

  • 500 gram tarwebloem
  • 150 bier en 350 ml handwarm water
  • 10 gram zout
  • 25 gram suiker
  • 2 zakjes gedroogde gist
  • 5 gram kaneel
  • beetje citroensap (2 of 3 druppels)
  • 200 gram rozijnen

Werkwijze

Het beslag maken:

  • Werk het bloem met het zout boven de beslagkom door de zeef
  • Voeg de suiker, kaneel en het gist toe en meng het door de bloem
  • Meng met de mixer (of mocht je die niet hebben met een pollepel) het bier, de paar druppels citroensap en het lauwwarme water erdoor
  • Als het beslag goed gemixed is voeg de goed uitgelekte vulling toe (in dit recept de rozijnen) en meng goed door het beslag
  • Dek het beslag dan af met een vochtige theedoek en zet weg op een warme en tochtvrije (belangrijk) plaats
  • Laat het beslag een uur rijzen tot het ongeveer de dubbele hoeveelheid is geworden
  • De oliebollen bakken:
  • Verhit in een ruime pan een liter olie tot ongeveer 180 graden
  • Voor met behulp van de ijsknijper (of 2 lepels) bollen van het beslag en laat deze is de hete olie zakken
  • Bak de oliebollen in ongeveer 5-8 minuten goudbruin (afhankelijk van de grote van de oliebollen)
  • Als het goed is keren de oliebollen vanzelf halverwege de baktijd
  • Als de oliebollen goed zijn schep je ze met een schuimspaan uit de pan en laat ze uitlekken op keukenpapier (eventueel kun je ze direct al wat bestrooien met poedersuiker, dit smelt dan lekker over de oliebol omdat deze nog warm is)
  • Bestrooi ze anders net voor het opdienen met poedersuiker

Tips voor andere/extra vullingen:

  • Rozijnen of krenten geweekt in rum
  • Stukjes appel of ananas (goed droog)
  • Gember gekonfijt
  • Gekonfijte sinaasappelschilletjes
  • Sucade stukjes

Gebruik maximaal 300 gram vulling totaal in het bovenstaande receptoliebollen Iedereen alvast een fantastische jaarwisseling gewenst!

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Post Navigation